پيروان برخى مكتبها كار را به حدّى بالا مىبرند كه مىخواهند فقط رابطهء مستقيم توليد را به كار قبول كنند ، نه غير مستقيم ، و به همين جهت براى صاحبان كارخانه‌ها هيچ سهمى قائل نمىشوند ( مگر كه خود كار كند ) ! اگرچه كارخانه را با پول زحمت كشيده كارگرى و پس انداز با زحمت زياد تهيّه كرده باشد ، كه در حقيقت آن پول خود يك نيروى كار متراكم است ، و منظورم از كار غير مستقيم همين است و البته ما در اين زمينه بحثى داريم كه در كتاب « امامت » آورده‌ايم . ولى روش مجتمعات استعمارى به حدّى ارزش كار دستى را پائين مىآورند و احترامات حاصله‌اى از علم و غيره را تا آن اندازه بر عمل حكومت مىدهند كه كارگرى اگر 16 ساعت هم زحمت بكشد به اندازهء 5 دقيقهء يك پزشك حقوق ندارد ! ! درحالىكه هر دو در اجتماع خدمت مىكنند و عمر خود را به اجتماع مىدهند ، بلكه كارگر شايد فشار بيشترى را تحّمل مىكند و به هر حال بايد احتياجات او هم كاملا به طور آبرومندانه برآورده شود ، نمىگويم كه كارگر اگر شرائط زندگى پزشك را داشت او هم چون

--> - مىنامم از نظر حقوق اسلامى ( فقه ) در مادّهء اكراه داخل است يا « اضطرار » و از نظر حكم شرعى حكم اكراههاى معمولى را دارد كه عامل شخصى دارد يانه ؟ و به رعايت وضع كتاب تحقيق مطلب را به فرصتى ديگر موكول مىكنيم .